Τι είναι το Μπαϊράκι που το… σηκώνουμε με επαναστατική διάθεση;

Το μπαϊράκι είναι μικρό λάβαρο ή μικρή σημαία. Η λέξη προέρχεται από την τουρκική bayrak, που είναι παραφθορά της περσικής μπαργιάκ (=σημαία).

Μπαϊράκια χρησιμοποιούσαν πολλά αντάρτικα σώματα στην Επανάσταση του ΄21, κυρίως ως διακριτικό ομάδων της κλεφτουριάς, αλλά και στα αρματολίκια.

Οι σημαντικότεροι οπλαρχηγοί και αγωνιστές, όπως ο Κολοκοτρώνης, οι Μαυρομιχαλαίοι, ο Ζαχαριάς, ο Βλαχάβας κ.ά., είχαν ο καθένας χαρακτηριστικό μπαϊράκι με ιδιαίτερα χρώματα ή γράμματα προκειμένου ν΄ αναγνωρίζονται μεταξύ τους τα υπ΄ αυτών ένοπλα σώματα.

Το μπαϊράκι αυτό – ή και φλάμπουρο, όπως επίσης λεγόταν – σήκωνε ο ανδρειότερος της ομάδας, που ονομάζονταν μπαϊρακτάρης ή φλαμπουριάρης. Μπαϊρακτάρης σημαίνει σημαιοφόρος και προέρχεται από παραφθορά του μπαργιάκ + νταρ (=σημαία + ο φέρων).

Με τον καιρό ο χαρακτηρισμός αυτός έγινε πατρωνυμικό επίθετο, (π.χ. Δημήτριος Μπαϊρακτάρης) και ονομασία περιοχών.

Φλάμπουρα και παντιέρες

Κατά την εθνεγερσία του 1821 τα φλάμπουρα ήταν συνήθως μονόχρωμα υφασμάτινα σήματα – κατά το βυζαντινό φλάμουλο (από το λατινικό flammulum), που έφεραν σταυρό και είχαν τριγωνικό σχήμα. Με αυτά παρουσιάζονταν οι αρματωλοί στις διάφορες γιορτές και τα πανηγύρια, (στους κάμπους), σε αντίθεση με τα μπαϊράκια που αποτελούσαν τα κυρίως πολεμικά σήματα αναγνώρισης των διαφόρων μονάδων (αρματολίκια) στις κορυφές των βουνών.

* Απόηχος εκείνων των πανηγυριών είναι ο σημερινός εξωτερικός στολισμός των εκκλησιών με φλάμπουρα την ημέρα της γιορτής τους.

Από την άλλη, οι καραβοκύρηδες και θαλασσομάχοι της εποχής χρησιμοποιούσαν αντίστοιχα τον όρο παντιέρα για τη σημαία (από την ιταλική bandiera), η οποία είχε παραλληλόγραμμο σχήμα.

Ποιος σηκώνει σήμερα μπαϊράκι;

Σήμερα χρησιμοποιούμε τη φράση «σήκωσε μπαϊράκι» (ή «σήκωσε δικό του μπαϊράκι») για κάποιον που αντιδρά, επαναστατεί, εξεγείρεται, απειθαρχεί. Έχει τις ρίζες της στο ΄21, καθώς τα μπαϊράκια τα κατείχαν οργανωμένες μεν αλλά ανεξάρτητες μεταξύ τους ένοπλες ομάδες. Το δε ρήμα «σήκωσε» χρησιμοποιούνταν με την έννοια της δημιουργίας νέας αντάρτικης ομάδας από κάποιον οπλαρχηγό.

  • 11
    Shares
Αν θέλεις να λύσεις κι άλλες Απορίες, κάνε like στη σελίδα μας στο FACEBOOK

ΔΗΜΟΦΙΛΗ

Πόσο ζουμί από κόκκινα σκαθάρια τρώμε εν αγνοία μας κάθε μέρα;

Τρώμε έντομα χωρίς να το ξέρουμε; Ναι, αφού μας τα σερβίρει αθόρυβα, χρόνια τώρα, η βιομηχανία των τυποποιημένων προϊόντων. Βέβαια ως καταναλωτές ενημερωνόμαστε για τα...

Γιατί όταν σου χαρίζουν… γάιδαρο δεν πρέπει να τον κοιτάς στα δόντια;

Κάποιου του χάριζαν γάιδαρο κι αυτός τον κοίταζε στα δόντια… Θα έχεις ακούσει την παροιμία. Και όπως πολλές άλλες παροιμίες, κρύβει κι αυτή σοφία. Τη λέμε για κάποιον που...

Τι δείχνουν τα φύκια για την καθαρότητα της θάλασσας;

Στοίβες από καφετιές κορδέλες στην άμμο. Γεμάτη η θάλασσα με σκούρα φύκια. Πάει το μπάνιο, σκέφτεσαι. Χάλια η παραλία, βρόμικη η θάλασσα… Πριν ετοιμαστείς να αποχωρήσεις απογοητευμένος/η, διάβασε πόσο καθαρή...

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

ΔΕΣ ΚΙ ΑΥΤΑ

Πότε μας… μπαίνουν ψύλλοι στ΄ αφτιά;

Συχνά, όταν θέλουμε να πούμε ότι σε κάποιον μπήκαν υποψίες στο μυαλό για κάτι, χρησιμοποιούμε τη γνωστή φράση "του μπήκαν ψύλλοι στ΄ αφτιά". Πώς προέκυψε αυτή η φράση; Πιθανότατα την έμπνευση έδωσαν οι σκύλοι...

Πότε οι άντρες φλερτάρουν από ανία;

Οι άντρες ομολόγησαν πως, όταν ρίχνουν γλυκά βλέμματα...

Ποιο χρώμα είναι αντικαταθλιπτικό;

Το σχετικά ασυνήθιστο αυτό χρώμα έχει την ιδιότητα να τραβάει την προσοχή, χωρίς να διεγείρει όπως το κόκκινο. Θεωρείται αντικαταθλιπτικό και...