Πότε καθορίστηκαν τα ελληνοτουρκικά σύνορα;

Τα ελληνοτουρκικά σύνορα καθορίστηκαν το 1923 στη Διάσκεψη της Λοζάνης. Σύνορο μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας ορίστηκε τότε (και ισχύει μέχρι σήμερα) το μέσο του ρου του ποταμού Έβρου.

Συγκεκριμένα, στην ελβετική πόλη συντάχτηκε η Συνθήκη της Λοζάνης, μια συνθήκη ειρήνης που έθεσε τα όρια της σύγχρονης Τουρκίας. Υπογράφηκε στις 24 Ιουλίου 1923 από την Ελλάδα, την Τουρκία και τις άλλες χώρες που πολέμησαν στον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο και τη Μικρασιατική εκστρατεία (1919-1922) και συμμετείχαν στη Συνθήκη των Σεβρών (στην οποία συμμετείχε και η Σοβιετική Ένωση).

Η υπογραφείσα συνθήκη κατήργησε τη Συνθήκη των Σεβρών, η οποία δεν είχε γίνει αποδεκτή από τη νέα κυβέρνηση της Τουρκίας που διαδέχθηκε τον Σουλτάνο της Κωνσταντινούπολης.

Μετά την εκδίωξη από τη Μικρά Ασία του ελληνικού στρατού από τον τουρκικό υπό την ηγεσία του Μουσταφά Κεμάλ, εμφανίστηκε η ανάγκη για αναπροσαρμογή της συνθήκης των Σεβρών. Έτσι στις 20 Οκτωβρίου 1922 ξεκίνησε το συνέδριο, που διακόπηκε μετά από έντονες διαμάχες στις 4 Φεβρουαρίου 1923, για να ξαναρχίσει στις 23 Απριλίου. Το τελικό κείμενο υπογράφηκε – όπως προαναφέρθηκε – τον Ιούλιο μετά από 7,5 μήνες διαβουλεύσεων.

Τι δώσαμε, τι πήραμε

Με τη νέα συνθήκη η Τουρκία ανέκτησε την Ανατολική Θράκη, την Ίμβρο και την Τένεδο, μια λωρίδα γης κατά μήκος των συνόρων με τη Συρία, την περιοχή της Σμύρνης και της Διεθνοποιημένης Ζώνης των Στενών των Δαρδανελίων, η οποία όμως θα έμενε αποστρατικοποιημένη και αντικείμενο νέας διεθνούς διάσκεψης. Παραχώρησε τα Δωδεκάνησα στην Ιταλία, όπως προέβλεπε και η συνθήκη των Σεβρών, αλλά χωρίς πρόβλεψη για δυνατότητα αυτοδιάθεσης. Ανέκτησε πλήρη κυριαρχικά δικαιώματα σε όλη της την επικράτεια και απέκτησε δικαιώματα στρατιωτικών εγκαταστάσεων σε όλη την επικράτειά της, εκτός της ζώνης των στενών των Δαρδανελίων.

Η Ελλάδα υποχρεώθηκε να πληρώσει σε είδος (ελλείψει χρημάτων) τις πολεμικές επανορθώσεις. Η αποπληρωμή έγινε με επέκταση των τουρκικών εδαφών της Ανατολικής Θράκης, πέρα από τα όρια της συμφωνίας. Τα νησιά Ίμβρος και Τένεδος παραχωρήθηκαν στην Τουρκία με τον όρο ότι θα διοικούνταν με ευνοϊκούς όρους για τους Έλληνες. Ο Οικουμενικός Πατριάρχης έχασε την ιδιότητα του Εθνάρχη και το Πατριαρχείο τέθηκε υπό ειδικό διεθνές νομικό καθεστώς.

Σε αντάλλαγμα η Τουρκία παραιτήθηκε από όλες τις διεκδικήσεις για τις παλιές περιοχές της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας εκτός των συνόρων της και εγγυήθηκε τα δικαιώματα των μειονοτήτων στην Τουρκία.

Υποχρεωτική ανταλλαγή πληθυσμών

Με ξεχωριστή συμφωνία μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας αποφασίστηκε επίσης η υποχρεωτική ανταλλαγή πληθυσμών από τις δύο χώρες και η αποστρατικοποίηση κάποιων νησιών του Αιγαίου.

Μετακινήθηκαν από τη Μικρά Ασία και την Ανατολική Θράκη στην Ελλάδα 1.650.000 Τούρκοι υπήκοοι (άλλοι κάνουν λόγο για περίπου 2.000.000) χριστιανικού θρησκεύματος και από την Ελλάδα στην Τουρκία 670.000 Έλληνες υπήκοοι μουσουλμανικού θρησκεύματος.

Βασικό κριτήριο για την ανταλλαγή αποτέλεσε η θρησκεία και όχι η εθνικότητα. Σύμφωνα με το άρθρο 2β της συνθήκης, χρησιμοποιήθηκε ο όρος Μουσουλμάνοι και όχι Τούρκοι. Αυτό οφείλεται στο ότι κατά την οθωμανική αυτοκρατορία η θρησκεία μετρούσε πολύ περισσότερο από ότι η εθνικότητα και, από την άλλη πλευρά, η Τουρκία ήθελε όλοι οι μουσουλμάνοι της Δυτικής Θράκης να παραμείνουν.

Μεταξύ των ανταλλάξιμων περιλαμβάνονταν επίσης οι Έλληνες του Πόντου αλλά και τουρκόφωνοι Έλληνες, όπως τουρκόφωνοι Πόντιοι και Καραμανλήδες (τουρκόφωνοι Χριστιανοί Ορθόδοξοι που κατοικούσαν στη Μικρά Ασία), καθώς και ελληνόφωνοι μουσουλμάνοι, όπως οι Βαλαάδες της Δυτικής Μακεδονίας. Μαζί με τους Έλληνες, πέρασε στην Ελλάδα και αριθμός Αρμενίων και Συροχαλδαίων.

Ποιοι εξαιρέθηκαν

Από την ανταλλαγή εξαιρέθηκαν οι Έλληνες κάτοικοι της νομαρχίας της Κωνσταντινούπολης (οι 125.000 μόνιμοι κάτοικοι της Κωνσταντινούπολης, των Πριγκηπονήσων και των περιχώρων, οι οποίοι ήταν εγκατεστημένοι πριν από τις 30 Οκτωβρίου του 1918) και οι κάτοικοι της Ίμβρου και της Τενέδου (6.000 κάτοικοι), ενώ στην Ελλάδα παρέμειναν 110.000 Μουσουλμάνοι της Δυτικής Θράκης.

Επιπλέον, βάσει του άρθρου 23 η Τουρκία απεμπόλησε πλήρως τα κυριαρχικά της δικαιώματα επί της Κύπρου.

Αν θέλεις να λύσεις κι άλλες Απορίες και να μάθεις Αλήθειες, κάνε like στη σελίδα μας στο Facebook

ΔΕΣ ΚΙ ΑΥΤΑ

Ποιο παράξενο θαλάσσιο αρσενικό… κοιλοπονάει στη γέννα;

Λέγεται και αλογάκι της θάλασσας. Θεωρείται ένα από τα πιο περίεργα πλάσματα του ζωικού βασιλείου με παρουσία στους ωκεανούς που αριθμεί εκατομμύρια χρόνια. Οι βιολόγοι αρχικά τον αντιμετώπισαν ως μικρό τέρας, ενώ στη συνέχεια...

Γιατί άλλο είναι να είσαι «εκλεκτικός» και άλλο «επιλεκτικός»;

Ο εκλεκτικός και ο επιλεκτικός είναι επίθετα που έχουν την ίδια ρίζα αλλά διαφορετική σημασία. Δες τη διαφορά τους, για να τα λες και να τα γράφεις σωστά...

Πού σέρνουν δια της βίας ανήλικα κορίτσια σε γάμο;

Κορίτσι ανήλικο στον 21ο αιώνα. Πώς ζει; Εξαρτάται από το ποια είναι η πατρίδα του. Αν έχει γεννηθεί σε αναπτυσσόμενη χώρα, τότε ίσως δεν σταθεί και τόσο τυχερό. Πιθανότατα θα προστεθεί...

Πότε μας πιάνει μανία για ανθυγιεινές λιπαρές τροφές;

Έχεις νιώσει ποτέ ότι ένα αφράτο κέικ σοκολάτα ή μερικά κομμάτια πίτσα είναι ικανά να σε βοηθήσουν να βελτιώσεις τη διάθεσή σου; Αν ναι, τότε ανήκεις σε εκείνον τον τύπο ανθρώπου...

Πότε (και πώς) φτιάχτηκε η Κόκα-κόλα;

Πατέρας του διασημότερου αναψυκτικού ήταν ένας φαρμακοποιός από την Ατλάντα, ονόματι Τζον Πέμπερτον. Το απόγευμα της 8ης Μαΐου 1886 πειραματιζόταν με διάφορα υλικά (ανάμεσα στα οποία και η κοκαΐνη!), προκειμένου να παρασκευάσει...