Πόσο ακίνδυνα είναι τα αντηλιακά για την υγεία μας;

274

Φωτό: Κορίνα Πασπαλάρη / Bimag

Ποια είναι τα μυστικά ενός καλού αντηλιακού προϊόντος; Πρέπει να προστατεύει πραγματικά το δέρμα από τη βλαβερή υπεριώδη ακτινοβολία, να μην περιορίζει τις ωφέλειες από την έκθεση στον ήλιο και να μην περιέχει βλαβερά χημικά (που μολύνουν και τη θάλασσα). Άραγε κυκλοφορεί τέτοιο προϊόν στο εμπόριο;

Κοκτέιλ χημικών

Οι αντηλιακές κρέμες συνήθως περιέχουν ποσότητες χημικών ουσιών για τις οποίες, στην πραγματικότητα, δεν γνωρίζουμε ούτε πώς αλληλεπιδρούν ούτε αν δημιουργούν μακροχρόνιες επιπτώσεις στην υγεία (και το περιβάλλον), όπως λένε οι ειδικοί. Στις χημικές αυτές ουσίες συγκαταλέγονται και κάποιες ύποπτες για πρόκληση σοβαρών βλαβών στον οργανισμό, όπως:

Συνθετικά ηλιακά φίλτρα, κάποια από τα οποία θεωρείται ότι έχουν αλλεργιογόνο δράση και είναι ικανά να διαταράξουν την ορμονική ισορροπία του σώματος.

Μη συνθετικά ηλιακά φίλτρα, όπως το διοξείδιο του τιτανίου και το οξείδιο του ψευδαργύρου, τα οποία αντανακλούν σαν καθρέφτες τις υπεριώδεις ακτίνες. Όμως, ειδικά το διοξείδιο του τιτανίου (το συναντάμε στα περισσότερα αντηλιακά προϊόντα), βρίσκεται στη λίστα πιθανών καρκινογόνων ουσιών της Διεθνούς Υπηρεσίας Έρευνας για τον Καρκίνο (International Agency for Research on Cancer (IARC).

Άλλοι επιστήμονες εφιστούν την προσοχή όχι τόσο στο ίδιο το χημικό στοιχείο, όσο στον κατακερματισμό του σε πολύ λεπτά σωματίδια της τάξης των 0,1 μικρών (microns), τα λεγόμενα και νανοσωματίδια (στις ετικέτες μπορεί να αναφέρονται σαν nanoparticles, nano, ultrafine, micronized). Ο λόγος της παρουσίας των νανοσωματιδίων μέσα σε ένα αντηλιακό είναι επειδή το κάνουν να απορροφάται εύκολα, χωρίς να αφήνει την χαρακτηριστική ασπρίλα στο δέρμα. Αν μάλιστα το αντηλιακό είναι σε μορφή σπρέι, τότε ο καταναλωτής κινδυνεύει και να εισπνεύσει τα νανοσωματίδια – κάτι που θεωρείται ακόμα χειρότερο.

Μελέτες πανεπιστημίων έχουν δείξει ότι νανοσωματίδια (διοξειδίου του τιτανίου ή οξειδίου του ψευδαργύρου) προξένησαν οξείες και χρόνιες δυσμενείς επιπτώσεις στην υγεία των πειραματόζωων αλλά και ανθρώπινων κυττάρων.

Αλουμίνιο, ένα συστατικό που το βαραίνουν πολλές κατηγορίες. Σύμφωνα με τη Γαλλίδα δημοσιογράφο και συγγραφέα Virginie Belle, μια ημέρα στην παραλία φορώντας αντηλιακό εισάγει στο σώμα 1 γρ. αλουμινίου. Το αλουμίνιο έχει ενοχοποιηθεί – μεταξύ άλλων – για τη συμβολή του στη γήρανση του δέρματος και την εμφάνιση δερματικού καρκίνου.

Η Belle παρουσιάζει τα στοιχεία στο βιβλίο της «Όταν το αλουμίνιο μας δηλητηριάζει» («Quand l’aluminium nous empoisonne»), βασισμένο σε μακροχρόνια έρευνα και παγκόσμιες μελέτες.

Πρώτες ύλες από πετροχημικά (προερχόμενες από πετρέλαιο).

Χημικές αρωματικές και χρωστικές ουσίες και συντηρητικά τύπου Parabens, τα οποία έχουν κατηγορηθεί για οιστρογονική, τοξική και καρκινογόνο δράση.

Άλλα συστατικά, ύποπτα για αλλεργιογόνα ή/και οιστρογονική δράση, όπως τα: Oxybenzone (benzophenone-3), Octinoxate (octyl-methoxycinnamate), Homosalate.

Και οι θαλάσσιοι οργανισμοί υποφέρουν

Παράλληλα, επιστήμονες υπογραμμίζουν ότι τα αντηλιακά είναι πηγή χημικών ουσιών, που αφήνουν το αρνητικό αποτύπωμά τους στη θάλασσα, τα κοράλλια, τα φύκια, το πλαγκτόν και άλλους θαλάσσιους οργανισμούς. Μέχρι στιγμής υπάρχουν ενδείξεις ότι η διάλυση των αντηλιακών στο θαλασσινό νερό έχει οικολογικές συνέπειες για το παράκτιο θαλάσσιο οικοσύστημα.

Αλείψου με φυσικά συστατικά

Είναι πλέον αποδεδειγμένο πως ό,τι βάζουμε στο δέρμα απορροφάται και εισέρχεται στην κυκλοφορία του αίματος, άρα η πιο βασική αρχή προφύλαξης θα μπορούσε να είναι να μην αλοίφεις το δέρμα σου με κάτι που δεν μπορείς να το βάλεις στο στόμα σου, όπως τις διάφορες χημικές ουσίες. Έτσι, σπιτικά, χειροποίητα αντηλιακά φτιαγμένα με φυτικά (βρώσιμα ως επί το πλείστον) υλικά όπως ελαιόλαδο, σησαμέλαιο, σιτέλαιο, χυμός καρότου και λεμονιού, βούτυρο καριτέ και λάδι καλέντουλας συστήνονται ανεπιφύλακτα από τους λάτρεις των φυσικών λύσεων.

Από την άλλη μεριά, η υπόδειξη αμερικανικών και καναδικών δημόσιων υπηρεσιών υγείας αφορά μόνο σε δύο πράγματα: Σκιά και σωστά ρούχα.

Αντηλιακή προστασία εκ των έσω

Το σώμα έχει τον δικό του τρόπο του να προστετεύεται; Όπως εξηγούν οι ειδικοί, κατά την έκθεση του σώματος στον ήλιο, η βιταμίνη Α μετατρέπεται στην πολυτιμότατη βιταμίνη D. Όμως η βιταμίνη D λειτουργεί και ως εσωτερικό αντηλιακό. Άρα το σώμα θα πρέπει να κάνει την δική του αντηλιακή προετοιμασία καταναλώνοντας τροφές πλούσιες σε θρεπτικά συστατικά, βιταμίνες A, D και ασβέστιο έναν μήνα πριν έρθει η ώρα να εκτεθεί στον καλοκαιρινό ήλιο. Οι τροφές αυτές, μαζί με εκείνες που είναι πλούσιες σε αντιοξειδωτικές ουσίες, αυξάνουν τα επίπεδα της φυσικής προστασίας του δέρματος στις υπεριώδεις ακτίνες και αποτρέπουν τα εγκαύματα αλλά και τον κίνδυνο ανάπτυξης καρκίνου.